نگاهی متفاوت به جذب


فایل های ضمیمه

متن (0) ویدیو (0) لینک (0) تصویر (0)

موردی موجود نیست
موردی موجود نیست
موردی موجود نیست
تهران
تشکل: بسیج دانشجویی
نویسنده: مدیر کالک
تاریخ: 1398

*جزئیات فعالیت:

بسیج در اسارت کلیشه‌‌های ذهنی بسیجی‌ها!
در این نوشتار کوتاه به عنوان یک دانشجوی بسیجی رشته روانشناسی قصد داریم آنچه در نزدیک دو سال کار در بسیج دانشجویی از کلیشه‌های ذهنی بسیجی‌ها بدست آمده را واکاوی کرده و بخشی از تجربیات خود را به اشتراک بگذاریم. جنس تجارب گفته شده از جنس فعالیت نیست، از جنس نگرش است و مطالعه آن برای هر تشکل انقلابی و دغدغه مند مفید خواهد بود.
از مجموع کلیشه‌های ذهنی بسیجی‌ها با عنوان ناهشیار جمعی بسیجی‌ها یاد می‌کنیم. به عبارت دیگر در ذهن افراد زیادی مفروضات ناخودآگاهی وجود دارد که گاه همین مفروضات به تشکل آسیب میرساند و نیازمند یک اصلاح آگاهانه است. در ادامه به این مفروضه‌ها و تحلیل و بررسی آن‌ها می‌پردازیم.
ارتباط گیری موثر
1- معمولا در تشکل های دانشجویی مذهبی و انقلابی جذب به عنوان یکی از کار ویژه های اصلی مورد اهتمام است. اما در فرایند جذب، افراد به عنوان نیرویی در نظر گرفته میشوند که نسبتشان با تشکل ما، آنها را میسازد. کلیت افراد نادیده گرفته می‌شود و افراد تنها از این حیث که بسیجی هستند یا نیستند یا می‌توانند باشند برای ما موضوعیت دارند. هر چند چنین تقسیم بندی ‌ای برای شناخت افراد ضروری است، باید توجه داشت که افراد ورای بسیج صاحب یک هویت شخصی خود هستند و اگر با هویت شخصی افراد، ارتباط موثر برقرار شود و فقط از مجرای سه گانه نیرو بسیجی، غیر بسیجی و ضد بسیجی به او نگریسته نشود، یک رابطه پایدار و واقعی و نه مصنوعی و صرف ارتباط تشکلی برقرار میشود که در این بستر احتمال جذب و رشد افراد نیز بالا میرود.
2- از طرفی مسئله رایج دیگر در تشکل های انقلابی، تقدم کلیشه های رایج بر هر چیز است به گونه ای که به اعماق منحصر به فرد هر شخص توجه نمیشود. برای مثال فکر رایجی مبتنی بر ناتوانی ورودی ها در کار های فکری در سال اول دانشگاه وجود دارد و اغلب در فرایند دخیل شدن آن ها در سال اول کارشناسی، بیشتر وارد کار های اجرایی می‌شوند. اما اگر به هر شخص و ویژگی های منحصر به فرد و توانایی های بالقوه اش نگاه شود و مسلک نتیجه محوری به مسلک رشد محوری تغییر کند، نگاه به انسان ها نیز متحول خواهد شد و چه بسا مسئولی با تشخیص توانمندی های منحصر به فرد در یک دانشجوی ورودی، کاری متفاوت از فعالیت های رایج ورودی ها را به او واگذار کند.
رشد
1- پس از جذب، رشد نیروها یک مرحله مهم در سیر تربیتی افراد تشکل است. در خصوص این مرحله نیز نکات مهمی وجود دارد. ابتدا باید به این نکته توجه کرد که رشد دقیقا چیست؟ اکثر دانشجویان وقتی از رشد یک نیرو حرف میزنند از شاخص های کاملا عینی و بعضا ظاهری استفاده میکنند:
"فلان خانم مدتی است چادری شده" --- پس رشد کرده است.
"فلانی در کار ها هماهنگ تر شده است" --- پس رشد کرده است.
"فلانی ایده های سنجیده تری میدهد" --- پس رشد کرده است.
"فلانی به موقع در جلسات حاضر میشود و دیگر تاخیر نمیکند" --- پس رشد کرده است.
حقیقت این است که همه موارد فوق از جهتی نشان دهنده پیشرفت و رشد افراد هستند اما از جهتی هیچ کدام شاخص صحیحی برای ارزیابی رشد یک فرد نیستند. رشد امری قلبی است که البته تجلیاتی در رفتار فرد خواهد داشت اما اصل رشد یک دگرگونی قلبی است که در فرد شکل جدید از جهان بینی، دغدغه مندی و نهایتا انگیزه را رقم خواهد زد. وقتی ما رشد را منحصر در موارد عینی بدانیم معمولا از تغییرات قلبی افراد غافل خواهیم شد و این سبب میشود که اولا احساس کنیم رشدی اتفاق نیفتاده یا در شرایطی احساس کنیم رشدی اتفاق افتاده ولی بعد از مدتها شاهد برگشتن فرد به رویه قبلی اش باشیم. آفت دیگر این نوع شاخص ها برای رشد این است که ما در دیدن رشد و تغییر در افراد عجول میشویم و آن را امری چند ماهه و نهایتا 1 ساله گمان میکنیم. در صورتی که اگر رشد حقیقی و ریشه ای باشد زمان بیشتری خواهد گرفت و نیازمند تلاش تدریجی است.
2- نکته دیگری که در خصوص رشد وجود دارد این است که مسیر رشد یک فرد، مسیری است که لاجرم از زمین خوردن ها و برخاستن ها تشکیل میشود و اگر تشکل ما رشد محور باشد نه نتیجه محور، می‌پذیرد که در ازای رشد افراد خسارات کوتاه‌مدتی را هم متحمل شود. حقیقت این است که غالب افرادی که امروزه در محیط های دانشجویی و سایر محیط ها، "موفق" تلقی میشوند، از دل تجربه‌ی شکست و نترسیدن از شکست به موفقیت رسیده‌اند. اما این امر توسط افراد پیشکسوت موفق تشکل ها معمولا نادیده گرفته می‌شود. همین مسئله در ادامه، فرآیند جذب و تثبیت را مختل کرده و تشکل را به مرور زمان خلوت و کم‌توان می‌کند.


نظام ارزیابی موفقیت
1- هر نظامی برای فهم شرایط خود به ملاک‌هایی برای ارزیابی احتیاج دارد. غالب فعالان تشکیلاتی اذعان دارند که ملاک کار موفق پر شدن سالن برگزاری مراسم یا ملاک‌های کمی از این دست نیست. هدف اصلی از هر فعالیت تغییرات کیفی است که به تدریج در اذهان ایجاد میشود و گره هایی که در جامعه توسط جریان دانشجویی باز میشود‌. اما غالبا تشکل‌ها هرچند در ابتدای کار با آرمانگرایی حرکت می‌کنند، به مرور زمان به شاخص های ارزیابی موفقیت نازل و کمّی تن در می‌دهند. در این شرایط با حاصل نشدن ملاک های ظاهری افراد احساس شکست میکنند. از طرفی داشتن نظام ارزیابی کمّی دقیق و علمی امری ضروری است اما نباید به شاخص های مطرح در بین تشکل های مختلف دانشجویی مثل جمعیت برنامه ها و... محدود شود. باید با مشاهده و بازخوردگیری دقیق از افراد در بسترهای واقعی و مجازی میزان موفقیت و اثر فعالیت ها را سنجید. همواره باید به دنبال جبران و ارتقای برنامه‌ها بود و هر فرد باید به قدری خودسازی کند که با کوچکترین شکست در میدان ظواهر، قافیه را نبازد.
2-تجربه‌ی شخصی نشان می‌دهد که در عرصه کار تشکیلاتی تجربه منفی و مخرب وجود ندارد. این یک شعار مثبت اندیشانه نیست، این یک حقیقت مغفول است. اکثر تجربیات ما در تشکل ها اعم از تجربیاتی که در اثر ارتباط تشکیلاتی با افراد با سلایق گوناگون کسب میکنیم، اطلاعات و محتوا هایی که بدست میاوریم و انواع تجربیات اجرایی و مهارت ها، در کل در دو دسته کلی جایی میگیرند:
1- به ما دید تازه، مهارت، تجربه‌ای را می‌دهند که فاقد آن بودیم و سازه‌ جدیدی به وجود ما اضافه می‌کنند که ما را ارتقا می‌دهد.
2-ما را متوجه اشتباهات فکری، رفتاری و روشی خود می‌کنند و سازه‌های ناکارآمد را در ذهن ما تخریب می‌کنند.
تعاملات بین دو واحد در تشکیلات
1- در بسیاری از تشکل ها به دلیل ترکیب جمعیت و به حکم ضرورت، تشکل ها دو واحد خواهران و برادران دارند. نکته اول در خصوص تعامل این دو واحد این است که باید توجه شود در تعاملات دچار افراط و تفریط نشویم. یعنی نگاه صفر و صدی به بحث ارتباطات نداشته باشیم که اگر یک مرز را فردی رد کرد احساس کند دیگری مرزی مقابلش نیست و یا مواردی که فرد بدون دلیل موجه از انجام ارتباط گیری های ضروری خودداری میکند و باعث ناهماهنگی ها و خسارت های جدی به تشکل میشود. باید برای هر ارتباط دلیلی موجه و شرعی که از آن حکم به ضرورت میشود وجود داشته باشد. افراد باید مطمئن باشند که از مجرایی غیر از مجرای ارتباط با نامحرم ناچارا برای احقاق حقی و انجام تکلیف راهی نیست. در این راستا ممکن است گاه ارتباط در فضای مجازی به دلیل سرعت و ... ضرورت یابد و گاه حتی یک پیامک ساده غیر ضروری باشد و تشخیص آن به شرایط بسته است و باید مراقب بود که به دام افراط و تفریط نیفتیم.
2- نکته بعدی پیشداوری های موجود ناظر به جنس مخالف است. از طرف بسیاری از برادران این احساس ضمنی وجود دارد که نظرات خواهران به اندازه کافی سنجیده نیست. از طرفی در بین بسیاری از خواهران این باور هست که به برادران به عنوان نیروی اجرایی صرف نگاه میشود که مسئول انجام زحمات اجرایی طرح های خواهران هستند. روشن است که چنین تفکراتی، قالبی هستند و تنها باعث رخوت و سرخوردگی افراد می‌شود و پویایی را از تشکل می‌گیرد.

انسان بسیجی، بسیج انسانی
1- غالب دانشجویان بسیجی با تعمیم نادرست این تفکر که کار ما تنها فی سبیل الله است، حیات انسانی خودشان یا سایر افراد تشکل را نادیده می‌گیرند. برطرف شدن نیازهایی مانند دوستی یا حتی تفریحات سالم که اقتضای سنین دانشجویی است در بستر بسیج اتفاق مبارکی است و چه بسا که فراهم آوردن یک بستر سالم برای برطرف شدن همین نیازها یک خدمت بزرگ باشد! سخت کار کردن برای یک آرمان بزرگ البته هدف اصلی بسیج است اما در صورتی که این هدف تنها به باری تبدیل شود که افراد کم‌تجربه‌ترِ تشکل را از پا درآورد تنها مانع جذب و تثبیت افراد می‌شود.
2- هیئت یا آکادمی؟
بسیج یک سازمان است که از یک استراتژی پیروی میکند و اهدافی دارد. هر چند به علوم انسانی رایج در دنیا به دلیل مبانی غربی آن نقد فراوانی میشود، بسیاری دانش وجود دارد که میتواند در صورت احتیاط باعث رشد تشکیلات شود. دانش هایی مانند: مدیریت استراتژیک، مدیرت فرهنگی، مدیریت سازمانی، روانشناسی اجتماعی، روانشناسی گروه ها، تاریخ و تجربه سازمان های مشابه بسیج در فرهنگ های گوناگون و ... می‌تواند راهگشای بسیاری از مسائل امروز ما باشد . اما متاسفانه در اکثر تشکل های دانشجویی نسبت به این نوع نگاه تخصصی به امور نوعی مقاومت ضمنی وجود دارد. گویی که پیش‌برد کار به صورت اصطلاحا هیئتی فارغ از نتایج بعضا ناکارآمد آن یک ارزش است. البته که آنچه به کار هیئتی مرسوم است در مواردی به خصوص شرایط بحران راهگشا است، اما باید توجه کرد که اگر به دنبال رشد کلی رویه ها و ساختار های سازمان هستیم که در سالیان و نسل به نسل منتقل شود، باید نگاه تخصصی تر را دخیل کرد و تحولی در این زمینه ایجاد کرد. نباید تنها به دنبال مدیریت بحران‌های کوتاه‌مدت بسیج در مدت خدمت خود باشیم بلکه باید تلاش کنیم ساختاری پایدار شکل بدهیم که پس از ما هم با کارآمدی جلو برود.
"عاطفه صفدری و زینب شکوری "


آیا این محصول را پسندیدید؟
تصاویر تجربه نگاهی متفاوت به جذب
مشاهده همه
بارگذاری تصویرهای شما از این تجربه

عکسی در گالری بارگذاری نشده
پرسش و پاسخ پیرامون تجربه
    ارسال


    دسترسی به این صفحه برای کاربران فعال ممکن است.

    برای ادامه به سایت وارد شوید:

    captcha

    اگر هنوز ثبت نام نکرده اید، ثبت نام کنید:

    captcha
    برای دسترسی فعال پس از ورود یا ثبت نام ، آن را فعال نمایید.